Historia jednego utworu

„Bei mir bistu sheyn” („Przy mnie jesteś piękna”, „Bei Mir Bist Du Schön”) to swingowy evergreen, jak się później okazało o wielonarodowym wydźwięku, wypromowany w 1937 roku przez „Andrew Sisters”. Ten ponadczasowy przebój faktycznie został jednak napisany w języku jidisz już w 1932 roku, przez Sholoma Secunda (kompozytor) i Jacoba Jacobsa (tekściarz) na potrzeby jednosezonowego musicalu „I Would if I Could”, którego kariera zakończyła się niefortunnie zaraz po premierze.


W 1937 autor tekstów Sammy Cahn wraz z pianistą Lou Levym usłyszeli „Bei mir bistu sheyn” w Teatrze Apollo w Harlemie, w swingowej wersji śpiewanej przez dwóch czarnych wykonawców. Sammy przeczuwając hit, błyskawicznie zakupił od Secunda i Jacobsa prawa do piosenki za symboliczną kwotę – 30 dolarów! Cahn wraz z Saulem Chaplinem napisali do niej angielskie słowa, a już kilka miesięcy później „Bei mir bistu sheyn” wydane przez luterańskie siostry Laverne, Patty i Maxene Andrew, czyli „The Andrew Sisters”, trafiło na pierwsze miejsca list przebojów. Od tamtej pory całe Stany nieodmiennie zachwycają się piosenką, którą usłyszeć możemy dziś w wykonaniu najsławniejszych amerykańskich wokalistów okresu (Ella Fitzgerald czy Benny Goodman).


Sam Sammy Cahn za honoraria autorskie miał kupić swojej matce dom, natomiast matka Shaloma Secundy, rzekomo każdy dzień od rana do wieczora spędzała w synagodze modląc się za grzechy jakie musiała popełnić wcześniej, a za które Bóg ukarał głupotą jej syna.

Prócz najbardziej znanych wersji angielskich i niemieckich, „Bei mir bistu sheyn” doczekało się także przekładów szwedzkich, francuskich, rosyjskich, a także polskich. W 1938 roku Mieczysław Fogg prezentował ten właśnie utwór warszawskiej publice tym razem już pod tytułem „Ty masz dla mnie coś”, opowiadając historię dwojga zakochanych, kochających się na przekór wszelkim społecznym opiniom.

 

W moim jednak odczuciu, najciekawszą interpretację utworu zaprezentowali nam autorzy serialu „BODO” – przeistaczając go ze zwykłej śpiewanej miłosnej historyjki w prawdziwe rewiowe widowisko 🙂